,,Nee, meeldauw staat op dit moment niet vooraan in het rijtje van probleemziekten en -plagen in appel en peer. We hebben gelukkig nog voldoende middelen tegen deze schimmel, waardoor we hem doorgaans goed onder controle kunnen houden. Maar dat neemt niet weg dat meeldauw ons altijd weer kan verrassen. Daarom moeten we er zeker aan het begin van het seizoen scherp op blijven.’’
Gewasbeschermingsspecialist Max Vervoorn van CAF schetst in een paar zinnen hoe hij tegen de schimmelziekte meeldauw aankijkt. Hij ziet dat fruittelers hun focus vooral gericht hebben op de schurftbestrijding en dat de aandacht voor meeldauw wat dreigt te verslappen. Wat extra aandacht voor meeldauw ziet hij daarom als een ‘nuttige opfrissing’. Tuinbouw Koerier sprak erover met hem.
Max Vervoorn is specialist gewasbescherming grootfruit bij CAF in Waardenburg.
Wat is op dit moment (begin maart, red.) de stand van zaken rondom meeldauw in appel en peer?
,,Afgelopen jaar is door het relatief droge en warme weer ideaal geweest voor de ontwikkeling van meeldauw. De uitgangssituatie voor komend voorjaar lijkt dus niet echt gunstig. Omdat de schimmel overwintert als mycelium in de blad- en bloemknoppen, heeft het winterweer in Nederland er nauwelijks invloed op. En met de relatief zachte winter die we nu achter de rug hebben kan meeldauwdruk wel eens groter zijn dan we de afgelopen jaren gewend waren.’’
Wat zijn gunstige omstandigheden voor meeldauw om zich te ontwikkelen?
,,In algemene zin geldt dat temperaturen tussen de 20 en 27 graden en een relatieve luchtvochtigheid van 70 procent of hoger ideaal zijn voor kieming van de sporen. De schimmel gedijt verder goed onder drogere omstandigheden en houdt ten opzichte van andere schimmels niet van regen. De meeste telers weten dit wel, maar hebben niet altijd in de gaten dat meeldauw al heel vroeg toe kan slaan. Van oudsher is er een vuistregel dat de eerste bespuiting moet plaatsvinden in het roze knopstadium. Maar bij een hogere druk is mijn advies om dit eerder te doen, in het groene knopstadium.’’
Wat kun je preventief tegen meeldauw doen?
,,Het belangrijkste is om op tijd de meeldauwpluimen weg te knippen. Dit is immers de bron van latere meeldauwinfecties. Dit wegknippen gebeurt meestal wel tijdens de wintersnoei, maar krijgt later in het seizoen steeds minder prioriteit, zo zien we in de praktijk. Dit heeft vooral met beschikbare arbeid te maken. In het groeiseizoen is het vaak al druk; een of twee extra rondes maken om meeldauwpluimen eruit te knippen is dan een behoorlijk grote en dure opgave. Toch zie ik dat bedrijven die dit consequent doen, door de jaren heen minder problemen hebben met meeldauw. In mijn ogen loont het daarom altijd om die rondes uit te voeren.
Verder is het belangrijk om de groei tijdig af te sluiten. Dat kan door de watergift op tijd te knijpen, maar ook door wortelsnijden of toepassing van groeiremmers.’’
Zijn er voor wat betreft de ziektedruk verschillen tussen regio’s?
,,Nee, daarin zien we geen wezenlijke verschillen. Omdat appels gevoeliger zijn dan peren, zien we in gebieden met veel appels wel wat meer meeldauw opduiken. Met name wanneer er gevoelige soorten staan, zoals Jonagold en Elstar. or deze meeldauwpluime
De perceelsgeschiedenis kan wél een grote invloed hebben. Ik ken appelpercelen waar jarenlang geen meeldauwpluimen zijn geknipt. Daar is de druk inmiddels zo hoog opgelopen, dat de teler waarschijnlijk nooit meer van de meeldauw af komt. Het zijn misschien uitzonderingen, maar het zou jammer zijn wanneer we meer van dat soort uitzonderingen zouden krijgen.’’
Welke rol spelen bladmeststoffen en plantversterkers bij het voorkomen van meeldauw?
,,Van de groep van fosfonaten – waar bijvoorbeeld Luna Care in zit – weten we dat ze naast hun directe werking de weerbaarheid van de bomen vergroten - en daarmee dus ook de weerbaarheid tegen ziekte als schurft en meeldauw. Daar zien we mooie resultaten van in proeven en in de praktijk, al blijft het lastig aan te geven hoe groot het effect van die plantweerbaarheid precies is. Dit geldt nog meer voor bladmeststoffen met onder meer calcium en silicium: je kunt het blad er zeker mee versterken, maar een directe relatie met een verminderde vatbaarheid voor ziekten zoals meeldauw is moeilijk vast te stellen. Van zwavel weten we overigens wél dat deze een goede nevenwerking op meeldauw heeft.
Uiteindelijk draait het bij dit soort zaken om het totaalplaatje: hoe vitaler en weerbaarder het gewas, hoe minder kans op ziekten en plagen.’’
Tot slot: de beheersing van meeldauw, hoe pak je dit het beste aan?
,,De belangrijkste boodschap is: begin op tijd. Vooral op percelen met gevoelige rassen of percelen met een meeldauw-historie is het advies om al in het groene knopstadium te starten met een bespuiting. De meeste telers combineren zo’n bespuiting met een reguliere bespuiting tegen schurft. Dat kan doorgaans prima, maar wees er beducht op dat er soms ook een aparte spuitronde voor meeldauw nodig kan zijn, vooral bij droog weer als schurft minder prioriteit heeft.
Voor wat betreft de spuitschema’s zijn er meerdere combinaties te maken. Bij de start van het seizoen vind ik het raadzaam om de sterkste middelen uit de groep van de SDHI’s toe te passen, bijvoorbeeld Luna Privilege. Voor het middenblok zijn Flint, Stroby®, Nimrod® en eventueel ook Luna Care (met name in peer) te gebruiken. Later in het seizoen komen dan de middelen aan bod met een kortere veiligheidstermijn, zoals Topaz® en Cyflamid®.
Luna Experience is ook een optie in het afspuitschema en werkt net als Luna Care goed op een breed scala een schimmels.
Hierbij moet wel gezegd worden dat telers en adviseurs allemaal zo hun eigen invulling geven aan het spuitschema. Er is gelukkig nog voldoende keuze in fungiciden en binnen de drie blokken kan er ook nog wel wat geschoven worden, bijvoorbeeld door de SDHI’s wat later te positioneren en juist te starten met Cyflamid®.’’
Meeldauw groeit vanuit de knop mee in het blad. Door deze meeldauwpluimen weg te knippen wordt verspreiding van sporen voorkomen.
.
Topaz®100 EC is een geregistreerd handelsmerk van Syngenta
Stroby® WG is een geregistreerd handelsmerk van BASF
Cyflamid is een geregistreerd handelsmerk van CertisBelchim
Nimrod® 250 EC is een geregistreerd handelsmerk van ADAMA