De zevenbladluis (Cavariella aegopodii) is één van de belangrijkste bladluizen in de teelt van wortelen.
Vooral in het vroege stadium van de teelt kan deze luis grote schade veroorzaken, niet alleen door zuigschade maar vooral door virusoverdracht.
Met de toelating van Sivanto Prime in wortelen sinds 2025 is er een nieuwe, moderne optie beschikbaar om deze plaag gericht en IPM-proof aan te pakken.
Levenscyclus van de zevenbladluis
De zevenbladluis kent een waardplantwisseling tussen wilg (winterwaard) en schermbloemigen zoals wortel en pastinaak (zomerwaard). De belangrijkste stappen in de levenscyclus zijn:
- Overwintering als eitje op wilgen
- In het vroege voorjaar komen ongevleugelde, levendbarende vrouwtjes tevoorschijn
- Bij oplopende temperaturen ontstaan gevleugelde luizen, die meestal in mei – begin juni massaal migreren naar wortelen
- In de wortelteelt plant de luis zich ongeslachtelijk en zeer snel voort
- In het najaar keert de luis terug naar wilg om daar eitjes af te zetten voor overwintering
Deze vroege voorjaarsmigratie is cruciaal, omdat juist dan virusoverdracht plaatsvindt, vaak voordat zichtbare luizenkolonies aanwezig zijn.
Zevenbladluis in peen
Schade en risico’s in wortelen
De zevenbladluis veroorzaakt:
- Zuigschade aan jonge bladeren
- Indirecte schade door overdracht van o.a.
o Pastinakengeelvlekvirus (PYFV)
o Peenroodbladvirus (CRLV)
Een zeer beperkte luisdruk kan al leiden tot onomkeerbare kwaliteits- en opbrengstverliezen, vooral in vroeg gezaaide percelen.
Monitoring: de basis van effectieve bestrijding
Een gerichte aanpak begint met intensieve monitoring:
- Veldinspecties vanaf opkomst: controleer vooral het hart en de onderzijde van jonge bladeren
- Let op vervellingen (witte huidjes); deze zijn vaak eerder zichtbaar dan de luizen zelf
- Gebruik van temperatuursommen en waarschuwingsmodellen om de migratie vanuit wilg te voorspellen
- Extra alertheid in periodes met zonnig en droog weer, ideaal voor luizenvlucht
- Vroege detectie is essentieel om virusoverdracht te voorkomen, omdat bestrijding ná infectie geen effect meer heeft.
Vanaf begin februari wordt de gemiddelde dagtemperatuur berekend en gekeken hoeveel graden deze boven 4,4 °C ligt. De optelsom van deze overschrijdingen wordt uitgedrukt in daggraden (D°).
Zodra deze som 325 D° bereikt, verlaten de zevenbladluizen hun winterwaardplanten (wilgen) en start de vlucht naar wortelen. Dat is het moment om de wortelen nog korter op te volgen. Ongeveer 10% van de vlucht is voltooid bij 451 D°. Eind maart zat de temperatuursom al 100 D° hoger in het vergelijk met 2025.
Afgelopen jaar werd de 325 D° eind april bereikt, maar kan dit jaar wel eens een heel stuk vroeger zijn afhankelijk van de weersomstandigheden de komende weken.
Sivanto Prime: nieuwe toelating in wortelen
Sinds juni 2025 is Sivanto Prime toegelaten in de onbedekte teelt van wortelen tegen bladluizen, waaronder de zevenbladluis.
Werkzame stof
Flupyradifurone (IRAC-groep 4D – butenoliden)
Werking
- Systemisch (opwaarts naar groeipunten)
- Translaminair (ook onderzijde blad)
- Contact- én (lokaal)systemische werking
- Zeer snelle stopzetting van zuigactiviteit → beperkt virusoverdracht
Toepassing en inzetmoment
- Zo vroeg mogelijk na signalering van luizen
- Idealiter bij eerste vlucht of eerste vondst, vóórdat populaties snel toenemen
- Preventief gericht op het voorkomen van virusoverdracht
Praktische aandachtspunten
- Zorg voor een goede bladbedekking (voldoende watervolume)
- Niet toepassen in grondwaterbeschermingsgebieden
- Houd rekening met DRT-maatregelen
- Past goed binnen IPM, met een gunstig profiel voor veel nuttige insecten
- Raadpleeg altijd het actuele etiket voor dosering, aantal toepassingen en veiligheidstermijn
Conclusie
De bestrijding van zevenbladluis in wortelen vraagt om tijdige monitoring en snelle actie. Met de komst van Sivanto Prime hebben telers sinds 2025 een modern, effectief en middel in handen om luisdruk én virusoverdracht vroeg in de teelt te beheersen. Vroeg waarnemen en gericht inzetten blijft daarbij de sleutel tot succes.
Advies in wortelen (onbedekte teelt)
- Toepassing indien luizen worden waargenomen of op basis van waarschuwingsmodel
- 1 toepassing van 0,25 L/ha per 12 maanden
- Veiligheidstermijn 21 dagen
Meer informatie?
Voor meer informatie en etiket: Sivanto® Prime | Bayer
Klik op het onderstaande logo voor toepassingsvoorwaarden, product informatie en aanbevelingen, of neem contact op met uw lokale distributeur en/of adviseur.