Porta Nova is één van de grootste Red Naomi-kwekers ter wereld, en streeft ernaar om altijd de best mogelijke kwaliteit rozen te leveren met de minste impact op de omgeving. De aanpak van echte meeldauw vormt het belangrijkste knelpunt in de rozenteelt. “Maar met Serenade in de mix blijven we meeldauw de baas”, zegt kweker Bart van Os.
Bart van Os is kweker bij rozenkwekerij Porta Nova in Waddinxveen (ZH). Het bedrijf is ontstaan door een fusie van drie rozenkwekerijen. Ze hebben hun kennis, ervaring en passie gebundeld met het doel om de beste rozen ter wereld te kweken. Het areaal kas beslaat 15 hectare, waarvan 1 kas dit seizoen niet in gebruik is als gevolg van een grote renovatie. Porta Nova is gespecialiseerd in de teelt van Red Naomi-rozen.
Het is de tweede oogstronde van de dag. Zo’n 25 medewerkers van Porta Nova rijden langzaam met hun karren tussen de rozenbedden door om de mooiste bloemen te oogsten in één van de kassen. In de naastgelegen hal worden de rozen gesorteerd, gecontroleerd en verpakt voor de verkoop.
Op jaarbasis worden bij de rozenkwekerij uit Waddinxveen (ZH) ruim 30 miljoen rozen gesneden. Slechts een klein deel daarvan, zo’n 5 procent, blijft in Nederland. De rest vindt zijn weg naar professionele bloemisten en arrangeurs door geheel Europa. “De kwaliteit, en daarmee de prijs, is hierbij de meest bepalende factor”, zegt Bart van Os.
Het doel van Porta Nova is het grootschalig kweken van topkwaliteit rozen. Een belangrijke graadmeter hiervoor is het vaasleven. Het bedrijf garandeert een vaasleven van minimaal tien dagen. Hiervoor doet Porta Nova in een aparte uitbloeiruimte continu vaasleven testen. “Als je dit niet doet, heb je geen idee wat je aan het doen bent.”
Porta Nova wil concurreren op kwaliteit en duurzaamheid. “En dat met de modernste technieken en op een zo duurzaam mogelijke wijze”, voegt de kweker daar aan toe. Porta Nova is gespecialiseerd in de teelt van Red Naomi. “Eén soort, met wel 36 verschillende kwaliteiten. Van heel lang tot heel kort, van hoge kwaliteit tot rozen die niet voldoen aan de Porta Nova-standaarden.” De allermooiste sorteringen gaan vooral naar Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en de Nordics. De meer eenvoudige sorteringen vinden hun weg richting Oost-Europa. “Wij hebben voor alle klanten een rode roos. Het is maar net hoe dik de portemonnee van de klant is.”
Echte meeldauw grootste probleem
Echte meeldauw is het grootste probleem in de rozenteelt. “Zo’n 60 tot 75 procent van onze kosten voor gewasbescherming zit in de aanpak van deze schimmel”, zegt Van Os. Hij heeft niet de illusie dat zijn kassen vrij zijn van echte meeldauw. “De druk is er jaarrond. Doorgaans kunnen we de schimmel goed de baas blijven, maar in periodes met grote weersschommelingen in korte tijd, bijvoorbeeld zon gevolgd door een hagelbui en dan weer zon, wordt het lastig; dat zijn ideale omstandigheden voor meeldauw. Die grote overgangen in het klimaat zijn in de kassen niet 100 procent goed op te vangen.”
Het is de kunst om de druk van echte meeldauw laag te houden. Dat doet Van Os door standaard wekelijks een preventieve volvelds bespuiting uit te voeren. Hierbij zet hij een combinatie van middelen in, waaronder Serenade. “Serenade is een bedekkingsfungicide, het legt als het ware een laagje op het blad, waardoor de plant beschermd wordt tegen schimmels.”
‘Als je een deel in je gewas vergeet te behandelen, ga je de strijd tegen meeldauw niet winnen’
Spuitrobot met luchtondersteuning
Voor de gewasbescherming maakt Van Os gebruik van een spuitrobot die is voorzien van luchtondersteuning. Deze techniek is onmisbaar, vindt hij. “Met onder meer Serenade is een goede bladbedekking heel belangrijk. Alles wat je niet raakt, kan alsnog worden aangetast door meeldauw. Als het gewas erg vol staat, kom je er met een gewone spuit niet goed bij. Daarom is voor ons een goede spuittechniek net zo belangrijk als het middel zelf.” Daarnaast beschikt Porta Nova over vier UV-C-robots. Deze gaan één keer per twee dagen door het gewas, waarbij het UV-C-licht de schimmels doodt.
Het één kan niet zonder het ander, is de ervaring van Van Os. “De kracht van een goede aanpak van echte meeldauw zit in de combinatie van beide technieken. Het is en-en. Vroeger had je één sterk middel dat alles doodde. Nu werken we - gelukkig - met meer selectieve middelen.”
Tussen de belichtingslampen van de UV-C-robot heeft Van Os plakvallen bevestigd. Deze doen hun werk goed; de gele vallen zijn als een lappendeken bedekt met grote aantallen dode duponcheliamotjes. Het is een experimentele aanpak van deze motjes, vertelt Van Os. “Hoe groener je gaat werken, hoe meer last je krijgt van andere beestjes. Ze richten bij ons op zich geen schade aan, maar in grote aantallen zijn ze wel irritant.”
Laagste ecologische voetafdruk per roos
Porta Nova is een milieuvriendelijke kwekerij. En daarbij legt de kweker de lat behoorlijk hoog. “We streven naar de laagste ecologische voetafdruk per roos.” Enkele belangrijke stappen in die richting zijn al gezet. Sinds de verkoop van een ruim twintig jaar oude locatie is het bedrijf volledig gasloos en een deel van de ingekochte elektriciteit is groen geproduceerd. Door gebruik te maken van Full-LED-belichting bespaart het bedrijf ongeveer 40 procent op het elektriciteitsverbruik.
In de kassen hangen warmtewisselaars die het hele jaar door zorgen voor een constant klimaat. De warmte van de zomer en de koude van de winter wordt tijdens deze seizoenen ‘geoogst’ met warmtewisselaars en ondergronds opgeslagen. Deze energie wordt later hergebruikt om de kassen te koelen dan wel te warmen. “We gebruiken dus de temperatuur van het ene seizoen voor het andere.”
De inzet van biologische middelen als Serenade is voor Van Os ook een belangrijke stap richting vergroening. Dit soort middelen biedt ook weer ruimte om met natuurlijke vijanden te werken. Porta Nova is eind vorig jaar begonnen met een project genaamd ‘100% Groen geteeld’, met als doel om stap voor stap de inzet van synthetische gewasbeschermingsmiddelen naar 0 terug te dringen. Hierbij wordt onder meer Serenade als ondersteuning in het gewas toegepast.
“De combinatie van preventieve middelen en curatieve middelen blijft de basis, ook in een 100% Groen geteeld systeem. Meeldauw vermeerdert zich heel snel, de cyclus duurt maar drie dagen.” Dat maakt een scherpe controle op de schimmel noodzakelijk. Een kleine aantasting wordt pleksgewijs aangepakt. “Als je een deel in je gewas vergeet te behandelen, ga je de strijd tegen meeldauw niet winnen.” Bovendien leidt de overgang op volledig groene middelen tot nieuwe uitdagingen. “Onder meer de luizenbestrijding wordt een grote uitdaging in de geïntegreerde teelt.”
‘Aliette is een blijvertje’
In de rozen van Porta Nova is vorig jaar gewerkt met het middel Aliette, een middel tegen Fusarium en Pythium. Van Os is blij dat Aliette weer een toelating heeft gekregen. “Naast de werking tegen Fusarium en Pythium geeft Aliette een boost aan de wortels. Dat is voor ons bedrijf belangrijk: de uitloop van de rozen vanuit het meerjarige gewas is gebaat bij een goed wortelgestel. Aliette is dan ook een blijvertje binnen ons bedrijf.”